Emir
New member
Babası, "Bir plan yapmak bize yardımcı oldu," demiş.
Annesi de eklemiş:
"Birbirimizin duygularını anlamak ve birlikte çözüm aramak da."
Efe o gün önemli bir şey öğrenmiş: İnsanların sorunları çözmek için farklı yöntemleri olabilir. Plan yapmak, hesaplamak ve seçenekleri değerlendirmek işe yarar. Başkalarının duygularını dinlemek, dayanışma göstermek ve gerektiğinde dinlenmek de en az bunlar kadar değerlidir.
Üstelik bu özellikler yalnızca erkeklere ya da yalnızca kadınlara ait değildir. Her insan hem mantıklı çözümler geliştirebilir hem de başkalarının duygularını anlayabilir.
4. BÖLÜM: KASABANIN ESKİ SAATİ
Efe'nin yaşadığı kasabanın meydanında çok eski bir saat kulesi varmış. Bu saat, Efe'nin büyük dedesi çocukken bile oradaymış. Kasabanın yaşlıları, geçmişte insanların saatlerini bu kuleye bakarak ayarladıklarını anlatırlarmış.
Bir gün saat durmuş.
Kasabalılar meydanda toplanmış. Bazıları saatin hemen tamir edilmesini istiyormuş. Bazıları ise parçalarının çok eski olduğunu, dikkatli davranılması gerektiğini söylüyormuş.
Efe'nin dedesi Hasan da meydana gelmiş. Gençliğinde saat ustasının yanında çalışmış olan Hasan Dede, saatin geçmişini çok iyi biliyormuş.
"Bu saat yalnızca zamanı göstermiyor," demiş. "Eskiden insanlar burada buluşur, haberlerini paylaşır, pazara ne zaman gideceklerini konuşurlardı. Saatin sesi kasabanın ortak ritmiydi."
Efe merakla sormuş:
"Peki, neden hemen tamir etmiyoruz?"
Hasan Dede, "Önce sorunun nerede olduğunu anlamalıyız," diye cevap vermiş. "Bazen aceleyle yapılan bir müdahale, onarılması gereken şeyi daha da bozabilir."
Kasabanın marangozu Kemal Usta, saatin ahşap bölümünü incelemiş. Mekanizmayı bilen bir tamirciyle birlikte parçaları kontrol etmek için bir plan hazırlamış. Hangi parçaların sağlam olduğunu belirlemiş, hangi araçların gerektiğini listelemiş.
Kasabanın kütüphanecisi Aylin Hanım ise yaşlılarla konuşup saatin geçmişine ilişkin bilgileri toplamış. Eski fotoğrafları bulmuş, yıllar önce yapılan onarımların kayıtlarını incelemiş. Böylece bazı parçaların daha önce de değiştirildiği anlaşılmış.
Kemal Usta çözüm için teknik bir yol çizmişti. Aylin Hanım ise insanların anılarını dinleyerek saatin toplumsal değerini görünür kılmıştı. İkisi de kendi bilgisiyle katkıda bulunuyordu.
Üstelik Aylin Hanım da teknik konulardan anlıyordu; Kemal Usta da kasabalıların anılarını dinlemeye özen gösteriyordu. İşlerini iyi yapmalarını sağlayan şey, kadın ya da erkek olmaları değil, deneyimleri, dikkatleri ve birbirleriyle kurdukları iş birliğiydi.
Saatin onarımı birkaç gün sürmüş.
Efe ilk gün sabırsızlanmış, ikinci gün ne zaman biteceğini sormuş. Üçüncü gün ise ustaların yanında oturup yaptıkları işi gözlemlemiş. Parçaların temizlenmesini, dikkatlice yerleştirilmesini ve mekanizmanın tekrar denenmesini izlemiş.
Sonunda saat yeniden çalışmış.
Meydanda herkes alkışlamış. Saatin ilk sesi duyulduğunda Hasan Dede'nin gözleri dolmuş.
Efe ona dönmüş.
"Dede, bu kadar eski bir şeyi korumak neden önemli?"
Hasan Dede cevap vermiş:
"Çünkü geçmişimizi anlamak, bugünümüzü daha iyi değerlendirmemize yardımcı olur. İnsanlar eskiden de beklemek, çalışmak ve birlikte çözüm bulmak zorundaydı. Ama her kuşak sabrı kendi koşulları içinde yeniden öğrenir."
Efe o an sabrın yalnızca kendi istekleriyle ilgili olmadığını fark etmiş. Bazen sabretmek, ortak bir değeri korumak ve başkalarının emeğine saygı göstermek demekmiş.
5. BÖLÜM: TARİHTEN BUGÜNE SABIR
Ertesi gün öğretmenleri sınıfta sabır konusunu konuşmaya açmış.
"Çocuklar," demiş, "sizce insanlar geçmişte sabırlı olmayı neden öğrenmek zorundaydı?"
Elif elini kaldırmış.
"Çünkü eskiden mektup göndermek daha uzun sürüyordu. Bir haberin gelmesini günlerce bekliyorlardı."
Öğretmen başını sallamış.
"Doğru. Telefonların ve internetin olmadığı dönemlerde haberleşmek daha fazla zaman alabiliyordu. İnsanlar mektuplarını ulaştırmak için yolculukların tamamlanmasını beklerdi."
Arda da söz almış.
"Eskiden çiftçiler ürünlerini yetiştirmek için mevsimleri beklemek zorundaydı. Tohum ektikten sonra hemen hasat yapamazlardı."
"Çok güzel bir örnek," demiş öğretmen. "Tarım toplumlarında sabır, doğanın döngülerini anlamak ve emeği sürdürmekle yakından ilişkiliydi."
Öğretmen, geçmişte insanların uzun yolculuklar yaptığını, el emeğiyle eşyalar ürettiğini ve bazı yapıların yıllarca süren çalışmalar sonucunda tamamlandığını da anlatmış.
Örneğin bir köprü yapmak isteyen ustalar, önce sağlam malzemeler seçmek, zemini incelemek ve yapının güvenli olmasını sağlamak zorundaydı. Aceleyle atılan bir adım, hem emeğin boşa gitmesine hem de insanların zarar görmesine neden olabilirdi.
Ancak öğretmen önemli bir noktayı da vurgulamış:
"Sabır, haksızlığa sessiz kalmak anlamına gelmez. Birisi size kötü davranıyorsa bunu bir büyüğünüze anlatabilirsiniz. Bir sorun varsa çözüm arayabilirsiniz. Beklemek gerekiyorsa bekleriz ama yanlış olanı düzeltmek için de çaba gösteririz."
Efe bu sözleri dikkatle dinlemiş.
Çünkü artık sabrın her şeye boyun eğmek olmadığını biliyormuş. Sabır, doğru zamanı beklerken düşünmek, öğrenmek ve gerektiğinde harekete geçmekmiş.
6. BÖLÜM: BÜYÜK YARIŞMA VE KÜÇÜK BİR HATA
Sonunda okulun resim yarışması günü gelmiş.
Efe haftalardır çalışıyormuş. Önce kasabanın saat kulesini çizmiş, sonra uçurtmasını gökyüzüne eklemiş. Resminin altına da büyüyen küçük bir fasulye bitkisi yapmış. Ona göre bu üç şeyin ortak bir özelliği varmış: Hepsi emek, zaman ve sabır gerektiriyormuş.
Yarışma başladığında Efe heyecanlanmış. Fırçasını suya batırırken eli kaymış ve resminin bir köşesine büyük bir mavi leke bulaşmış.
"Hayır! Bütün resmim mahvoldu!" diye bağırmış.
Fırçasını masaya bırakmış. Gözleri dolmuş. O kadar zamandır çalışmıştı ki her şeyi bırakıp gitmek istiyormuş.
Yan masada resim yapan arkadaşı Deniz, ona bakmış.
"İstersen önce bir nefes al. Belki bu lekeyi düzeltebiliriz."
Efe önce cevap vermemiş. Sonra annesinin söylediklerini hatırlamış: Üzülmek normaldi, ama üzgünken hemen vazgeçmek zorunda değildi.
Derin bir nefes almış. Lekeye yeniden bakmış.
Acaba mavi lekeyi gökyüzünün bir parçasına dönüştürebilir miydi?
Öğretmeninden yeni bir fırça istemiş. Birkaç küçük dokunuş yapmış ve lekeyi bulutların arasından geçen mavi bir rüzgâra benzetmiş. Ardından uçurtmanın ipini gökyüzüne doğru uzatmış.
Resmi eskisinden farklı olmuş ama Efe artık onu daha çok seviyormuş.
Yarışmanın sonunda birinci olmamış. Birincilik ödülünü arkadaşı Deniz kazanmış. Efe ilk anda biraz üzülmüş. Sonra Deniz'in resmine bakmış. Deniz, kasabanın yaşlı insanlarıyla çocukların birlikte ağaç diktiği bir bahçe çizmişti.
Efe arkadaşının yanına gidip onu tebrik etmiş.
Annesi de eklemiş:
"Birbirimizin duygularını anlamak ve birlikte çözüm aramak da."
Efe o gün önemli bir şey öğrenmiş: İnsanların sorunları çözmek için farklı yöntemleri olabilir. Plan yapmak, hesaplamak ve seçenekleri değerlendirmek işe yarar. Başkalarının duygularını dinlemek, dayanışma göstermek ve gerektiğinde dinlenmek de en az bunlar kadar değerlidir.
Üstelik bu özellikler yalnızca erkeklere ya da yalnızca kadınlara ait değildir. Her insan hem mantıklı çözümler geliştirebilir hem de başkalarının duygularını anlayabilir.
4. BÖLÜM: KASABANIN ESKİ SAATİ
Efe'nin yaşadığı kasabanın meydanında çok eski bir saat kulesi varmış. Bu saat, Efe'nin büyük dedesi çocukken bile oradaymış. Kasabanın yaşlıları, geçmişte insanların saatlerini bu kuleye bakarak ayarladıklarını anlatırlarmış.
Bir gün saat durmuş.
Kasabalılar meydanda toplanmış. Bazıları saatin hemen tamir edilmesini istiyormuş. Bazıları ise parçalarının çok eski olduğunu, dikkatli davranılması gerektiğini söylüyormuş.
Efe'nin dedesi Hasan da meydana gelmiş. Gençliğinde saat ustasının yanında çalışmış olan Hasan Dede, saatin geçmişini çok iyi biliyormuş.
"Bu saat yalnızca zamanı göstermiyor," demiş. "Eskiden insanlar burada buluşur, haberlerini paylaşır, pazara ne zaman gideceklerini konuşurlardı. Saatin sesi kasabanın ortak ritmiydi."
Efe merakla sormuş:
"Peki, neden hemen tamir etmiyoruz?"
Hasan Dede, "Önce sorunun nerede olduğunu anlamalıyız," diye cevap vermiş. "Bazen aceleyle yapılan bir müdahale, onarılması gereken şeyi daha da bozabilir."
Kasabanın marangozu Kemal Usta, saatin ahşap bölümünü incelemiş. Mekanizmayı bilen bir tamirciyle birlikte parçaları kontrol etmek için bir plan hazırlamış. Hangi parçaların sağlam olduğunu belirlemiş, hangi araçların gerektiğini listelemiş.
Kasabanın kütüphanecisi Aylin Hanım ise yaşlılarla konuşup saatin geçmişine ilişkin bilgileri toplamış. Eski fotoğrafları bulmuş, yıllar önce yapılan onarımların kayıtlarını incelemiş. Böylece bazı parçaların daha önce de değiştirildiği anlaşılmış.
Kemal Usta çözüm için teknik bir yol çizmişti. Aylin Hanım ise insanların anılarını dinleyerek saatin toplumsal değerini görünür kılmıştı. İkisi de kendi bilgisiyle katkıda bulunuyordu.
Üstelik Aylin Hanım da teknik konulardan anlıyordu; Kemal Usta da kasabalıların anılarını dinlemeye özen gösteriyordu. İşlerini iyi yapmalarını sağlayan şey, kadın ya da erkek olmaları değil, deneyimleri, dikkatleri ve birbirleriyle kurdukları iş birliğiydi.
Saatin onarımı birkaç gün sürmüş.
Efe ilk gün sabırsızlanmış, ikinci gün ne zaman biteceğini sormuş. Üçüncü gün ise ustaların yanında oturup yaptıkları işi gözlemlemiş. Parçaların temizlenmesini, dikkatlice yerleştirilmesini ve mekanizmanın tekrar denenmesini izlemiş.
Sonunda saat yeniden çalışmış.
Meydanda herkes alkışlamış. Saatin ilk sesi duyulduğunda Hasan Dede'nin gözleri dolmuş.
Efe ona dönmüş.
"Dede, bu kadar eski bir şeyi korumak neden önemli?"
Hasan Dede cevap vermiş:
"Çünkü geçmişimizi anlamak, bugünümüzü daha iyi değerlendirmemize yardımcı olur. İnsanlar eskiden de beklemek, çalışmak ve birlikte çözüm bulmak zorundaydı. Ama her kuşak sabrı kendi koşulları içinde yeniden öğrenir."
Efe o an sabrın yalnızca kendi istekleriyle ilgili olmadığını fark etmiş. Bazen sabretmek, ortak bir değeri korumak ve başkalarının emeğine saygı göstermek demekmiş.
5. BÖLÜM: TARİHTEN BUGÜNE SABIR
Ertesi gün öğretmenleri sınıfta sabır konusunu konuşmaya açmış.
"Çocuklar," demiş, "sizce insanlar geçmişte sabırlı olmayı neden öğrenmek zorundaydı?"
Elif elini kaldırmış.
"Çünkü eskiden mektup göndermek daha uzun sürüyordu. Bir haberin gelmesini günlerce bekliyorlardı."
Öğretmen başını sallamış.
"Doğru. Telefonların ve internetin olmadığı dönemlerde haberleşmek daha fazla zaman alabiliyordu. İnsanlar mektuplarını ulaştırmak için yolculukların tamamlanmasını beklerdi."
Arda da söz almış.
"Eskiden çiftçiler ürünlerini yetiştirmek için mevsimleri beklemek zorundaydı. Tohum ektikten sonra hemen hasat yapamazlardı."
"Çok güzel bir örnek," demiş öğretmen. "Tarım toplumlarında sabır, doğanın döngülerini anlamak ve emeği sürdürmekle yakından ilişkiliydi."
Öğretmen, geçmişte insanların uzun yolculuklar yaptığını, el emeğiyle eşyalar ürettiğini ve bazı yapıların yıllarca süren çalışmalar sonucunda tamamlandığını da anlatmış.
Örneğin bir köprü yapmak isteyen ustalar, önce sağlam malzemeler seçmek, zemini incelemek ve yapının güvenli olmasını sağlamak zorundaydı. Aceleyle atılan bir adım, hem emeğin boşa gitmesine hem de insanların zarar görmesine neden olabilirdi.
Ancak öğretmen önemli bir noktayı da vurgulamış:
"Sabır, haksızlığa sessiz kalmak anlamına gelmez. Birisi size kötü davranıyorsa bunu bir büyüğünüze anlatabilirsiniz. Bir sorun varsa çözüm arayabilirsiniz. Beklemek gerekiyorsa bekleriz ama yanlış olanı düzeltmek için de çaba gösteririz."
Efe bu sözleri dikkatle dinlemiş.
Çünkü artık sabrın her şeye boyun eğmek olmadığını biliyormuş. Sabır, doğru zamanı beklerken düşünmek, öğrenmek ve gerektiğinde harekete geçmekmiş.
6. BÖLÜM: BÜYÜK YARIŞMA VE KÜÇÜK BİR HATA
Sonunda okulun resim yarışması günü gelmiş.
Efe haftalardır çalışıyormuş. Önce kasabanın saat kulesini çizmiş, sonra uçurtmasını gökyüzüne eklemiş. Resminin altına da büyüyen küçük bir fasulye bitkisi yapmış. Ona göre bu üç şeyin ortak bir özelliği varmış: Hepsi emek, zaman ve sabır gerektiriyormuş.
Yarışma başladığında Efe heyecanlanmış. Fırçasını suya batırırken eli kaymış ve resminin bir köşesine büyük bir mavi leke bulaşmış.
"Hayır! Bütün resmim mahvoldu!" diye bağırmış.
Fırçasını masaya bırakmış. Gözleri dolmuş. O kadar zamandır çalışmıştı ki her şeyi bırakıp gitmek istiyormuş.
Yan masada resim yapan arkadaşı Deniz, ona bakmış.
"İstersen önce bir nefes al. Belki bu lekeyi düzeltebiliriz."
Efe önce cevap vermemiş. Sonra annesinin söylediklerini hatırlamış: Üzülmek normaldi, ama üzgünken hemen vazgeçmek zorunda değildi.
Derin bir nefes almış. Lekeye yeniden bakmış.
Acaba mavi lekeyi gökyüzünün bir parçasına dönüştürebilir miydi?
Öğretmeninden yeni bir fırça istemiş. Birkaç küçük dokunuş yapmış ve lekeyi bulutların arasından geçen mavi bir rüzgâra benzetmiş. Ardından uçurtmanın ipini gökyüzüne doğru uzatmış.
Resmi eskisinden farklı olmuş ama Efe artık onu daha çok seviyormuş.
Yarışmanın sonunda birinci olmamış. Birincilik ödülünü arkadaşı Deniz kazanmış. Efe ilk anda biraz üzülmüş. Sonra Deniz'in resmine bakmış. Deniz, kasabanın yaşlı insanlarıyla çocukların birlikte ağaç diktiği bir bahçe çizmişti.
Efe arkadaşının yanına gidip onu tebrik etmiş.